Nowy Sącz

Mapa (Plan Miasta)

Ważne adresy i telefony

  • Urząd Miasta Nowego Sącza (UM)
    • 33-300 Nowy Sącz
    • Rynek 1
    • Tel.: +48 18 443-53-08
    • www.nowysacz.pl
    • E-mail: urzad@nowysacz.pl
    • NIP: 734-001-67-07
  • Starostwo Powiatowe w Nowym Sączu
    • 33-300 Nowy Sącz
    • ul. Jagiellońska 33
    • Tel.: +48 18 41-41-600
    • Infolinia: 0 800 10 90 10
    • www.starostwo.nowy-sacz.pl
    • E-mail: ko@starostwo.nowy-sacz.pl
  • Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Nowym Sączu (MPK)
    • 33-300 Nowy Sącz
    • ul. Wyspiańskiego 22
    • Tel.: +48 18 443-88-97
    • www.mpk.sacz.pl
    • E-mail: firma@mpk.sacz.pl
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu (PWSZ)
    • 33-300 Nowy Sącz
    • ul. Staszica 1
    • Tel.: +48 18 443-45-45
    • www.pwsz-ns.edu.pl
    • E-mail: sog@pwsz-ns.edu.pl
  • Sądecki Urząd Pracy (Powiatowy Urząd Pracy w Nowym Sączu - PUP)
    • 33-300 Nowy Sącz
    • ul. Węgierska 146
    • Tel.: +48 18 442-91-10
    • www.pup.nowysacz.pl
    • E-mail: krno@praca.gov.pl
  • Miejski Klub Sportowy "Sandecja" Nowy Sącz (MKS)
    • 33-300 Nowy Sącz
    • ul.Kilińskiego 47
    • Tel.: +48 18 442-18-04
    • www.sandecja.pl (serwis nieoficjalny)
  • Wyższa Szkoła Biznesu - National-Louis University w Nowym Sączu (WSB)
    • 33-300 Nowy Sącz
    • ul. Zielona 27
    • Tel.: +48 18 44-99-100
    • www.wsb-nlu.edu.pl
    • E-mail: wsb-nlu@wsb-nlu.edu.pl
  • Kino "Sokół"
    • 33-300 Nowy Sącz
    • ul. Długosza 3
    • Tel.: +48 18 448-26-43
  • Dworzec Polskich Kolei Państwowych (PKP)
    • 33-300 Nowy Sącz
    • ul. Kolejowa 15
    • Tel.: +48 18 442-30-20
    • www.pkp.pl
  • Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego Nowy Sącz (PZW)
    • 33-300 Nowy Sącz
    • ul. Inwalidów Wojennych 14
    • Tel.: +48 18 441-42-40
    • www.pzwns.info.pl
    • E-mail: biuro@pzwns.info.pl
  • Market "Real"
    • 33-300 Nowy Sącz
    • ul. Gorzkowska 32
    • Tel.: +48 18 44-77-600
    • www.real.pl
    • Godziny otwarcia: codziennie od 9.00 do 21.00 (w niedziele do 20.00)
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
    • 33-300 Nowy Sącz
    • ul. Sienkiewicza 77
    • Tel.: +48 18 443-78-48
    • www.zus.pl
  • Małopolski Ośrodek Ruchu Drogowego w Nowym Sączu (MORD)
    • 33-300 Nowy Sącz
    • ul. 29 Listopada 10
    • Tel.: +48 18 449-08-80
    • www.mord.pl
    • E-mail: sekretariat@mord.pl
    • NIP: 734-24-74-414
  • Klub Sportowy "Dunajec" Nowy Sącz

O Nowym Sączu

Miasto w województwie małopolskim, w powiecie grodzkim, w Kotlinie Sądeckiej, nad Dunajcem i jego dopływami: Popradem, Kamienicą, Łubianką; siedziba powiatu nowosądeckiego. 84 tysiące mieszkańców (2001).

Ośrodek usługowy, przemysłowy, kulturalny, naukowy i oświatowy regionu; różnorodny przemysł elektromaszynowy, w tym naprawa taboru kolejowego, fabryki - sprzętu komputerowego (Optimus SA), maszyn i urządzeń dla górnictwa; ponadto przemysł spożywczy (przetwórstwo owoców, warzyw, mięsa, mleka), drzewny (w tym meblarski), chemiczny (elektrody węglowe), skórzany, odzieżowy, materiałów budowlanych; firmy budowlano-montażowe i transportowe; siedziba oddziałów banków i towarzystw ubezpieczeniowych; działalność gospodarczą wspomagają m.in.: Sądecko-Podhalańska Izba Gospodarcza, Kongregacja Kupiecka; węzeł kolejowy i drogowy (Zator-Medyka, Brzesko-Krynica Zdrój oraz droga do przejścia granicznego w Piwnicznej Zdroju).

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa, Wyższa Szkoła Biznesu - National-Luis University, z elektronicznym centrum informacji dla przedsiębiorców; punkty konsultacyjne Politechniki Krakowskiej i Akademii Ekonomicznej w Krakowie, liczne szkoły średnie i policealne (m.in. hotelarstwa i turystyki, biznesu i administracji); teatry (amatorski i lalkowy); Sądecki Park Etnograficzny, galerie sztuki; działają: Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, Stowarzyszenie Animatorów Kultury, Związek Sądeczan. Sądeckie Towarzystwo Muzyczne, Klub Ziemi Sądeckiej, zespoły folklorystyczne (m.in. Lachy), kluby sportowe (Młodzik, Dunajec, Start, Sandecja, Zawada); odbywają się m.in.: Dni Sztuki Wokalnej im. Ady Sari, Święto Bursztynowego Szlaku, Małopolski Przegląd Zespołów Rockowych, Wiosenny Festiwal Kabaretowy, Święto Dzieci Gór, Festiwal Małych Form Artystyczne, Jesienny Festiwal Teatralny. Miasto jest dużym regionalnym ośrodkiem obsługi ruchu turystycznego z rozwiniętą turystyczno-wypoczynkową bazą noclegową i wieloma obiektami sportowymi (stadiony, hala widowiskowo-sportowa, korty, strzelnice).

Centrum z odnowionym zespołem staromiejskim leży w widłach Dunajca i Kamienicy; w otoczeniu, zwłaszcza na północnym wschodzie w dzielnicy Załubińcze, nowe osiedla mieszkaniowe; wzdłuż dolin rzecznych tereny rekreacyjne (parki, trasy rowerowe, obiekty sportowe, kemping); na południu dzielnice przemysłowe (Biegonice, Dąbrówka Polska, Stara Kolonia i Nowa Kolonia).

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Historia Miasta

Lokowany 1292 przez czeskiego króla Wacława II na terenie wsi Kamienica, przejął funkcje miejskie Starego Sącza; starostwo grodowe i kasztelania, położone na drodze handlowej z Węgier nad Morze Bałtyckie; XIV-XVI w. ważny ośrodek handlu polsko-węgierskiego (w XIV w. jedno z największych miast Małopolski, rywalizował z Krakowem), uzyskał liczne przywileje (prawo składu na żelazo, miedź i sól, bicia monety); XVI-XVII w. ważny ośrodek sukennictwa, płóciennictwa, obróbki metali, zwłaszcza wyrobu narzędzi rolniczych (m.in. produkowano tu rocznie do ok. 80 tysięcy sztuk sierpów); w XVI i 1. połowie XVII w. ośrodek braci polskich; najazd szwedzki w 2. połowie XVII w. oraz najazd księcia siedmiogrodzkiego Jerzego II Rokoczego spowodowały upadek miasta; 1772-1918 w zaborze austriackim (faktycznie już od 1770); ponowny rozwój w 2. połowie XIX w., związany z wybudowaniem linii kolejowej; 1893 w Nowym Sączu uruchomiono duże warsztaty kolejowe, rozwinął się przemysł maszynowy i spożywczy.

W czasie okupacji niemieckiej IX 1939 obóz przejściowy dla jeńców polskich, 2 obozy pracy przymusowej, 1941-42 getto (około 20 tysięcy osób, w większości wywiezionych do ośrodka zagłady w Bełżcu), 1939-45 samodzielne więzienie sądowe (około 3 tysięcy więźniów); zginęło około 12 tysięcy mieszkańców (około 33%); rejon konspiracji, ośrodek akcji przerzutowej przez Słowację na Węgry; I 1945 Nowy Sącz uratowany przed zniszczeniem za cenę wysadzenia w powietrze zamku, w którym przebywał niemiecki oddział minerski. Od połowy XIX w.-1975 i od 1999 siedziba powiatu; 1975-98 stolica województwa. W 1973-77 do Nowego Sącza przyłączono liczne wsie i sołectwa, m.in.: Biegonice, Dąbrówkę Polską, Fałkowo, Zabełcze, Zawadę. część sołectw Chełmiec, Porębę Małą.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Turystyka i zabytki

Nowy Sącz leży w widłach Kamienicy i Dunajca. Miasto zostało lokowane w 1292 przez króla Wacława II, kilka kilometrów od założonego wcześniej Sącza (Stary Sącz). Za panowania Kazimierza Wielkiego wzniesiono zamek i mury obronne. W XIV-XVII w. Nowy Sącz konkurował z Krakowem jako ważny ośrodek handlowo-rzemieślniczy. Dopiero na początku lat 50. XX w. z tutejszego rynku usunięto kramy i zlikwidowano jarmark. Głównym akcentem rynku jest piękna neobarokowa bryła ratusza z 1894. Z zamku starościńskiego, wysadzonego w 1945, pozostały fragmenty murów i Baszta Kowalska. Wśród zabytków sakralnych wyróżnia się gotycka kolegiata fundacji Zbigniewa Oleśnickiego z 1446 (wielokrotnie przebudowywana) oraz kościół ponorbertański z XV w. i kaplica Lubomirskich z 1663, pozostałość kościoła Franciszkanów. Cennymi zabytkami są ponadto: drewniany kościół Św. Heleny z XVII w. oraz dawny dom kanoniczy z XVI w. (Dom Gotycki). Mieści się w nim główna siedziba Muzeum Okręgowego, m.in. z ciekawą kolekcją ikon łemkowskich. Część jego zbiorów etnograficznych eksponowana jest w Muzeum Łachów Sądeckich w Domu Kultury. Budownictwo Lachów Sądeckich, jak i Pogórzan, górali sądeckich i Łemków, zgromadzone w skansenie - Sądeckim Parku Etnograficznym, świadczy o różnorodności XIX-wiecznej lokalnej architektury drewnianej.

Zabytki:

Źródło:
  1. Atrakcje Turystyczne Polski, pod red. Moniki Karolczuk-Kędzierskiej, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 2006
  2. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Nowy Sącz w liczbach

Powierzchnia miasta 57,6 km2 (5 758 ha)
Aktualna liczba mieszkańców (liczba ludności) 84 594
Liczba urodzeń w 2006 roku 888
Liczba zgonów w 2006 roku 639
Ilość osób, które zameldowały się do miasta w roku 2006 675
Ilość osób, które wymeldowały się z miasta w roku 2006 1 045
Ilość osób, które pracują 28 896
Bezrobocie: liczba bezrobotnych mieszkańców 5 737
Ilość książek w miejskich bibliotekach 296 131 sztuk
Nowopowstałe mieszkania w 2006 roku 246 (o średniej powierzchni 118,6 m2)
Nowe budynki oddane do użytku w 2006 roku 205
Ilość firm, instutycji i przedsiębiorstw (podmiotów gospodarczych) działających na terenie miasta 7 974
Dochody miasta (gminy) 268 165 062,12 zł
Wydatki miasta (gminy) 284 303 510,09 zł
Średnia pensja w Nowym Sączu 2 141,73 zł (co stanowi 81,2% średniej krajowej)
Ilość samochodów osobowych w Nowym Sączu 22 976
Ilość ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na 100 tysięcy mieszkańców 16,4
Źródło:
  1. Wybrane statystyki z Banku Danych Regionalnych, 2006
2007 (c) www.miaston.pl